واکاوی فقهی تولید و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی

نویسنده:

حامد رستمی نجف آبادی*

پیام:

نوع مقاله:

مقاله پژوهشی/اصیل (دارای رتبه معتبر)

چکیده:

بررسی مسایل جهادی اسلام در توسل به نیروی نظامی و اقدامات قهرآمیز علیه دشمن و نحوه رفتار با غیر نظامیان و افراد غیر مقاتل، حاکی از ابتنای مقررات بشر دوستانه اسلام بر اصول بنیادینی است که در وضعیت های مختلف مخاصمات، زمینه های لازم را برای اجرای احکام جهادی اسلام فراهم می سازند. عدالت، حق حیات و احترام به کرامت انسانی از جمله مبانی حقوق بشردوستانه اسلام محسوب می شوند که هر کدام  از آنها جایگاه و اهمیت خاصی در جهاد فی سبیل الله دارند. ادله قرآنی، روایی، عقل، اجماع و قواعد مسلم فقهی، تولید و کاربرد تسلیحات کشتار جمعی را منع کرده است؛ لذا در این نوشتار ضمن بررسی مفهوم و مصادیق تسلیحات کشتارجمعی، مباحثی چون عدالت، حق حیات و کرامت انسانی که به عنوان مبانی عدم جواز استفاده از تسلیحات کشتارجمعی بحث شده، به بررسی آیات و روایات، عقل و اجماع که از جمله مهم ترین ادله صدور حکم در خصوص مباحثی نظیر تسلیحات کشتار جمعی است؛ پرداخته می شود. در این تحقیق، منع تولید و بکارگیری تسلیحات کشتارجمعی در فقه اسلامی مورد واکاوی قرار گرفته و مصادیق سابق آن را می توان تنقیح مناط و وحدت ملاک گرفته و بر مصادیق فعلی منطبق کرد؛ همچنین منع بکارگیری این سلاح ها در شرایط عادی از قواعد عرفی مستفاد می گردد.

کلیدواژگان:

تسلیحات کشتار جمعی ، سلاح هسته ای ، عدالت ، حق حیات ، کرامت انسانی

زبان:

فارسی

انتشار در:

مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی، پیاپی 32 (پاییز 1402)

صفحات:

293 تا 318